Wat is een strategie? Betekenis, voorbeelden en stappenplan

Han Doorenbosch wijst bij een bord met de vier groeistrategieën van de Ansoff-matrix

Een strategie is de keuze hoe je een doel gaat bereiken, en wat je daarvoor bewust niet doet. Het is geen plan vol acties, maar de richting waar al je acties uit volgen.

Veel ondernemers hebben doelen. Meer omzet, meer marge, minder afhankelijk zijn van zichzelf.

Een doel is nog geen strategie. De strategie is het antwoord op de vraag: hoe dan, en ten koste van wat?

Wat is een strategie?

Een strategie bestaat uit drie dingen. Een helder beeld van waar je nu staat. Een keuze voor de route waarmee je wint. En een samenhangend pakket aan acties dat bij die route past.

De Amerikaanse hoogleraar Richard Rumelt noemt dat in zijn boek Good Strategy Bad Strategy de kern van goede strategie: een diagnose, een leidend principe en samenhangende acties. Ontbreekt er één, dan heb je een wensenlijst.

Het woord komt uit het leger. Het Griekse strategos betekent legeraanvoerder: degene die bepaalt waar gevochten wordt en waar niet.

Strategie is kiezen wat je niet doet

Michael Porter, hoogleraar aan Harvard, schreef in 1996 dat de essentie van strategie is kiezen wat je niet doet. Dat is het deel dat de meeste ondernemers overslaan.

Ja zeggen is makkelijk. Elke klant, elke kans, elk nieuw product voelt als groei. Maar een bedrijf dat alles doet, is nergens de beste in.

Een strategie doet pijn. Als jouw keuze niemand teleurstelt, heb je waarschijnlijk niet gekozen.

Het verschil tussen doel, strategie en tactiek

Doel

Waar je wilt uitkomen. Bijvoorbeeld: over drie jaar vijf miljoen omzet met tien procent winst.

Strategie

Hoe je daar komt. Bijvoorbeeld: alleen nog onderhoudscontracten voor vastgoedbeheerders in de Randstad, en stoppen met losse klussen voor particulieren.

Tactiek

Wat je daar deze maand voor doet. Een accountmanager aannemen, een vast servicepakket bouwen, de tien grootste beheerders benaderen.

Tactiek zonder strategie is hard werken zonder richting. Strategie zonder tactiek is een mooi verhaal.

Voorbeelden van een strategie

Strategieën zijn er in veel vormen. Deze drie kom je in het mkb het vaakst tegen.

De specialist

Je kiest één doelgroep of één probleem en wordt daarin de beste. Je zegt nee tegen werk dat er net buiten valt. Je marge stijgt omdat klanten voor expertise betalen.

De laagste kosten

Je richt je hele bedrijf in op efficiëntie: standaardwerk, vaste processen, weinig uitzonderingen. Je wint op prijs en snelheid. Dat werkt alleen als je echt goedkoper kunt leveren dan de rest.

De beste service

Je bent niet de goedkoopste en niet de enige, maar wel degene bij wie het altijd klopt. Dat vraagt mensen, systemen en een cultuur die daarop zijn gebouwd.

Alle drie tegelijk kan niet. Dat is precies het punt.

Groeistrategie: de vier richtingen van Ansoff

Wil je groeien, dan helpt de matrix van Igor Ansoff om de richting te kiezen. Hij onderscheidt vier groeistrategieën.

Marktpenetratie. Meer verkopen van wat je al hebt, aan de markt die je al kent. Het minste risico.

Marktontwikkeling. Hetzelfde aanbod naar een nieuwe doelgroep of regio brengen.

Productontwikkeling. Iets nieuws bouwen voor de klanten die je al hebt.

Diversificatie. Een nieuw aanbod voor een nieuwe markt. Het meeste risico, want je kent het product niet en de klant ook niet.

De fout die vaak gemaakt wordt: alle vier tegelijk proberen. Kies er één, hooguit twee.

Hoe maak je een strategie?

Stap 1: stel een eerlijke diagnose

Waar verdien je echt geld? Welke klanten kosten meer dan ze opleveren? Waar ben je beter dan de concurrent, en waar niet? Kijk naar de cijfers, niet naar je gevoel.

Een heldere set KPI's helpt je daarbij.

Stap 2: kies waar je wint

Voor welke klant, met welk aanbod, in welke regio? En waarom zou die klant voor jou kiezen? Schrijf het op in drie zinnen. Lukt dat niet, dan is het nog niet scherp.

Stap 3: schrijf op wat je niet meer doet

Dit is de lakmoesproef. Welke klanten, diensten of projecten laat je los? Zolang die lijst leeg is, heb je een ambitie en geen strategie.

Stap 4: vertaal het naar een paar prioriteiten

Een strategie leeft pas als hij in de agenda staat. Kies drie prioriteiten voor het komende jaar en hang er eigenaren en cijfers aan. Hoe je dat doet, lees je in strategische prioriteiten kiezen.

Stap 5: richt je organisatie erop in

Je structuur moet je strategie volgen, niet andersom. Wie specialist wil zijn, heeft andere mensen en processen nodig dan wie op prijs concurreert. Meer daarover lees je in organisatiestructuur per groeifase.

Waarom strategie in het mkb vaak ontbreekt

De meeste bedrijven groeien de eerste jaren zonder strategie. Dat is geen schande. Je zegt ja tegen wat langskomt en dat werkt, tot het niet meer werkt.

Het omslagpunt herken je aan drukte zonder winst. Meer klanten, meer mensen, meer omzet, en onder de streep blijft hetzelfde over. Dat is het verschil tussen groeien en opschalen.

Op dat moment is harder werken niet het antwoord. Kiezen wel.

Een strategie is een keuze die je volhoudt

Een strategie hoeft geen dik rapport te zijn. Eén pagina is genoeg, als erop staat waar je wint, waarom, en wat je daarvoor laat liggen.

Het moeilijke deel komt daarna: eraan vasthouden als er een mooie kans voorbijkomt die er niet in past.

Wil je een strategie die je hele bedrijf richting geeft, met structuur en ritme erbij? Bekijk dan Het Groeisysteem.


Over de auteur

Beschrijving

Han Doorenbosch

Serieel ondernemer met meer dan 25 jaar ervaring en oprichter van TrainMore, ClubSportive en The Urban Gym Group, gespecialiseerd in het opschalen en herstructureren van bedrijven.



Laat een reactie achter

Vorige
Vorige

SWOT-analyse maken: uitleg, voorbeeld en stappenplan

Volgende
Volgende

Wat is een KPI? Betekenis, voorbeelden en hoe je ze kiest